Mười câu hỏi nên mang theo mỗi lần đi khám

Buổi khám thường kéo dài mười tới mười lăm phút. Trong khoảng thời gian đó, người bệnh vừa lo, vừa phải tiếp nhận nhiều thông tin mới, và thường quên mất điều mình định hỏi.

Một tờ giấy ghi sẵn câu hỏi giải quyết phần lớn vấn đề này. Dưới đây là danh sách để bạn dùng lại mỗi lần.

Về chẩn đoán

1. Tình trạng của tôi là gì, nói bằng từ ngữ đơn giản?

Hãy đề nghị bác sĩ giải thích lại nếu bạn chưa hiểu. Đừng gật cho qua rồi về nhà tra cứu.

2. Điều này có nghiêm trọng không, và diễn tiến thường thế nào?

Biết được bức tranh chung giúp bạn bớt lo và hiểu vì sao cần làm những việc tiếp theo.

3. Nguyên nhân có thể là gì?

Câu này giúp bạn hiểu và cũng giúp phòng tái phát.

Về xét nghiệm và thăm dò

4. Xét nghiệm này nhằm tìm gì, và kết quả sẽ thay đổi hướng xử trí thế nào?

Đây là câu hỏi có giá trị nhất và ít người hỏi nhất. Nó giúp bạn hiểu vì sao cần làm.

5. Cần chuẩn bị gì, bao lâu có kết quả, và nhận ở đâu?

Hãy ghi lại câu trả lời, đặc biệt phần chuẩn bị.

Về điều trị

6. Thuốc này để làm gì, uống thế nào, trong bao lâu?

Hãy hỏi thêm: uống trước hay sau ăn, có kiêng gì không, quên một liều thì làm sao.

7. Có tác dụng phụ nào tôi cần chú ý, và khi nào thì phải báo?

Biết trước giúp bạn không hoảng khi gặp tác dụng phụ nhẹ, và biết khi nào cần liên hệ ngay.

8. Có lựa chọn nào khác không, và vì sao bác sĩ chọn cách này?

Đây là câu hỏi hợp lý, không phải là nghi ngờ. Hiểu lý do giúp bạn tuân thủ tốt hơn.

Về theo dõi

9. Tôi cần theo dõi dấu hiệu gì ở nhà, và dấu hiệu nào thì phải quay lại ngay?

Hãy đề nghị bác sĩ nói cụ thể và ghi ra giấy. Đây là thông tin quan trọng nhất mang về nhà.

10. Khi nào tôi nên tái khám, và cần mang theo gì?

Thêm những câu tuỳ tình huống

• Tôi có cần kiêng gì trong ăn uống hoặc sinh hoạt không.
• Tôi có đi làm bình thường được không.
• Điều này có ảnh hưởng tới các bệnh khác tôi đang có không.
• Thuốc này có tương tác với những thuốc tôi đang dùng không.
• Người trong nhà có cần kiểm tra gì không.
• Chi phí khoảng bao nhiêu và bảo hiểm chi trả thế nào.

Cách dùng danh sách này

• Viết ra giấy hoặc lưu trong điện thoại trước khi đi.
• Đánh dấu ba câu quan trọng nhất để hỏi trước nếu thời gian ngắn.
• Ghi câu trả lời ngay tại chỗ, đừng tin vào trí nhớ.
• Nếu chưa hiểu, nói thẳng là chưa hiểu.

Việc ưu tiên ba câu quan trọng nhất là mẹo hữu ích. Nó buộc bạn nghĩ trước xem điều gì thực sự cần biết.

Những gì nên mang theo

• Danh sách thuốc và thực phẩm chức năng đang dùng.
• Kết quả xét nghiệm và thăm dò các lần trước.
• Sổ theo dõi nếu bạn có bệnh mạn tính.
• Ghi chép về triệu chứng kèm thời điểm.
• Thẻ bảo hiểm y tế và giấy tờ tuỳ thân.
• Danh sách câu hỏi.

Cách mô tả triệu chứng cho rõ

Bác sĩ cần những chi tiết cụ thể. Hãy chuẩn bị trả lời:

• Bắt đầu từ khi nào.
• Ở vị trí nào, có lan đi đâu không.
• Cảm giác thế nào: đau nhói, âm ỉ, nóng rát, tê.
• Mức độ ra sao so với lúc nặng nhất từng trải qua.
• Điều gì làm nặng hơn, điều gì làm đỡ hơn.
• Có kèm triệu chứng nào khác không.
• Ảnh hưởng tới sinh hoạt thế nào.

Nhờ người thân đi cùng

Với những buổi khám quan trọng, hãy nhờ người đi cùng để ghi chép và nghe giúp. Khi lo lắng, khả năng tiếp nhận thông tin giảm đáng kể, và hai người nghe vẫn hơn một.

Về ý kiến thứ hai

Với những chẩn đoán lớn hoặc quyết định điều trị quan trọng, việc hỏi ý kiến một bác sĩ khác là bình thường và phổ biến. Hãy mang đầy đủ hồ sơ để tránh phải làm lại xét nghiệm.

Đây không phải là thiếu tôn trọng bác sĩ đầu tiên, và phần lớn bác sĩ coi đó là việc bình thường.

Sau buổi khám

• Đọc lại ghi chép ngay khi còn nhớ, bổ sung những gì thiếu.
• Lưu đơn thuốc và kết quả vào hồ sơ cá nhân.
• Đặt lịch nhắc cho lần tái khám.
• Nếu có điều quên hỏi, ghi lại cho lần sau.

Tóm lại

Hãy viết sẵn câu hỏi trước mỗi lần đi khám và đánh dấu ba câu quan trọng nhất. Những câu có giá trị nhất là: xét nghiệm này sẽ thay đổi hướng xử trí thế nào, tôi cần theo dõi dấu hiệu gì ở nhà, và dấu hiệu nào thì phải quay lại ngay. Ghi lại câu trả lời tại chỗ, và nói thẳng khi chưa hiểu.

Câu hỏi thường gặp